Khi khách nói 'làm giống cái web kia'

Gần như dự án nào cũng có câu này xuất hiện ở đâu đó: 'em thích cái web của bên kia, làm giống vậy cho em nhé'. Kèm theo là một đường link tới website của một đối thủ, hoặc một thương hiệu lớn nào đó.

Tôi hiểu vì sao khách nói vậy. Chỉ vào một cái có sẵn thì dễ hơn nhiều so với diễn tả một thứ chưa tồn tại. Nhưng gần như lần nào tôi cũng sẽ nhẹ nhàng can lại — và đây là lý do.

Bạn thích cái bạn thấy, hay cái bạn nghĩ nó mang lại?

Khi ai đó nói thích một website, thường họ không thật sự thích cái bố cục hay màu sắc đó. Họ thích cảm giác nó gợi lên: trông đắt tiền, trông đáng tin, trông chuyên nghiệp. Việc của tôi không phải chép lại cái bố cục — mà là tìm ra cái cảm giác họ đang theo đuổi, rồi tạo ra nó theo cách thuộc về riêng họ.

Chép một website đẹp cũng như mặc vừa bộ đồ may cho người khác. Có thể trông ổn, nhưng nó không bao giờ thật sự vừa với bạn.

Cái bẫy của việc trông giống người khác

Còn một lý do thực tế hơn. Nếu website của bạn trông y hệt đối thủ, thì trong mắt khách, hai bạn là một. Bạn tự tay xóa đi thứ làm mình khác biệt. Với một doanh nghiệp ở Hội An đang cạnh tranh với hàng chục nơi na ná, cái riêng không phải xa xỉ — nó là lý do người ta chọn bạn thay vì nơi bên cạnh.

Chưa kể, cái web bạn thích có thể đẹp mà chậm, hoặc hợp với họ mà không hợp với khách của bạn. Chép cái vỏ mà không biết bên trong, nhiều khi là chép luôn cả tật.

Vậy tôi làm gì với đường link đó

Tôi không gạt nó đi. Ngược lại, tôi hỏi kỹ: bạn thích chỗ nào ở nó? Cái cảm giác gì khiến bạn dừng lại? Đường link của bạn là một manh mối quý — nó cho tôi biết gu của bạn, biết bạn muốn hướng tới đâu. Tôi chỉ không dùng nó làm bản thiết kế để chép, mà làm điểm khởi đầu để hiểu bạn. Rồi từ đó, chúng ta làm ra một thứ là của bạn — chứ không phải bản sao mờ của một người khác.